انفجارهای پیاپی در ماهشهر و بندر امام، صنایع پتروشیمی ایران را هدف قرار داد. حملات جدید آمریکا و اسرائیل، تولید فولاد و پتروشیمی را مختل کرد.

در روزهای هفتم و یازدهم فروردین، موشک‌ها به طور مکرر بر روی تأسیسات فولاد خوزستان و فولاد مبارکه اصفهان فرود آمدند و این امر موجب توقف خط تولید نزدیک به یک‌سوم فولاد خام ایران شد. اکنون، هدف حملات به قلب پتروشیمی ایران معطوف شده است؛ ماهشهر و بندر امام، که دومین بندر بزرگ کشور به شمار می‌رود و تقریباً 40 درصد محصولات پتروشیمی ایران را تولید می‌کند.

در ادامه این حملات، به پتروشیمی بندر امام و منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر و همچنین پایانه تجاری مرز شلمچه حمله شد. همچنین، نیروگاه فجر انرژی خلیج فارس و شش انفجار در اهواز و ماهشهر گزارش شده است. شرکت‌های پتروشیمی فجر یک و دو، رجال، امیر کبیر و پتروشیمی ابوعلی نیز هدف این حملات قرار گرفتند. این بمباران‌ها در حالی انجام می‌شود که جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل با ایران به پنجمین هفته خود وارد شده و به نظر می‌رسد که این بار اهداف جدیدی برای این جنگ تعیین شده است؛ صنایع بزرگ ایران.

حملات به کارخانه‌های فولاد خوزستان و فولاد مبارکه اصفهان در شرایطی صورت گرفت که طبق اعلام انجمن جهانی فولاد، ایران با تولید 31.8 میلیون تن فولاد در سال، یکی از 10 تولیدکننده بزرگ فولاد در جهان است. این دو کارخانه به تنهایی نزدیک به یک‌سوم فولاد خام کشور را تولید می‌کنند. درآمد ارزی ایران از صادرات فولاد به طور متوسط بین شش تا هفت میلیارد دلار در سال است و فولاد خوزستان به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده فولاد کشور شناخته می‌شود. فولاد مبارکه اصفهان نیز حدود نیمی از نیاز صنایع داخلی به فولاد را تأمین می‌کند.

در ادامه این حملات، صبح روز شنبه 15 فروردین، خبر رسید که جنگنده‌های اسرائیلی و آمریکایی این بار به قلب پتروشیمی کشور حمله کرده‌اند. بر اساس گزارش‌ها، پتروشیمی‌های ماهشهر و بندر امام مورد هدف قرار گرفته و مجتمع‌های پتروشیمی فجر ۱ و ۲، رجال، ابوعلی و امیرکبیر تحت حملات جنگنده‌ها بوده‌اند. همچنین، گزارش‌هایی از حمله به مجتمع‌های کارون، مارون و تخت‌جمشید و پتروشیمی شهید تندگویان نیز منتشر شده است.

در بین مجتمع‌های پتروشیمی مورد حمله، سه شرکت به هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس وابسته هستند؛ پتروشیمی بندر امام که حدود ۶۹ درصد از سهام آن متعلق به هلدینگ خلیج فارس است، پتروشیمی شهید تندگویان با اکثریت سهام در اختیار هلدینگ خلیج فارس و پتروشیمی مارون نیز یکی دیگر از زیرمجموعه‌های مهم پتروشیمی خلیج فارس به شمار می‌آید. همچنین، شرکت فجر انرژی خلیج فارس تقریباً به‌طور کامل وابسته به هلدینگ خلیج فارس و تأمین‌کننده برق، بخار و آب صنعتی برای پتروشیمی‌های منطقه است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که در پتروشیمی مارون نیز واحدهای مهمی مانند مخازن نیتریک اسید، واحد کلر و بخش برق فن‌آوران هدف قرار گرفته‌اند. همچنین، در ساعت 11 صبح دیروز، پایانه تجاری مرزی شلمچه در خرمشهر مورد تهاجم هوایی قرار گرفت و آسیب‌های جدی به آن وارد شد. ولی‌الله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، درباره جزئیات حمله به شرکت‌های پتروشیمی ماهشهر و پایانه تجاری مرزی شلمچه به ایسنا گفت که «احتمال وجود تلفات انسانی و مجروحیت در این تهاجم بسیار زیاد است». به گفته این مقام مسئول، «تاکنون پنج مجروح در تهاجم به منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر و بندر امام گزارش شده است».

در ادامه، سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی اعلام کرد که بر اساس تصمیم کمیته فرماندهی شرایط اضطراری، نیروهای کلیه واحدهای صنعتی فعال در منطقه تخلیه شده‌اند. این حملات در شرایطی رخ داد که ماهشهر به عنوان قطب پتروشیمی ایران شناخته می‌شود. صنعت پتروشیمی ایران سالانه بیش از 72 میلیون تن محصول تولید می‌کند و در سال‌های اخیر توانسته است پس از نفت، بیشترین ارز را وارد کشور کند؛ رقمی حدود 15 میلیارد دلار در سال که نزدیک به یک‌چهارم صادرات غیرنفتی کشور را تشکیل می‌دهد. همچنین، طبق آمارهای وزارت کار، صنعت پتروشیمی بیش از 300 هزار شغل مستقیم برای مردم ایران ایجاد کرده است.

در این میان، ماهشهر با ۲۱ مجتمع تولیدی که ظرفیت اسمی ۲۶ میلیون تن محصول پتروشیمیایی دارند، قلب پتروشیمی ایران به حساب می‌آید. این منطقه صنعتی سهمی نزدیک به 30 تا 40 درصد تولید پتروشیمی ایران را به خود اختصاص می‌دهد و بنا بود با ساخت هشت پتروشیمی دیگر، سهم خود را در اقتصاد ایران افزایش دهد که اکنون هدف حملات موشکی قرار گرفته است. در بین مجتمع‌های ماهشهر، شرکت‌هایی مانند پتروشیمی خلیج فارس و پتروشیمی مارون به عنوان بازیگران اصلی پتروشیمی ایران در بازارهای جهانی شناخته می‌شوند.

پتروشیمی خلیج فارس بزرگ‌ترین و مهم‌ترین شرکت پتروشیمی ایران است که در استان بوشهر قرار دارد، اما زیرمجموعه‌های مهمی از این پتروشیمی در بندر ماهشهر فعالیت می‌کنند. پتروشیمی خلیج فارس سالانه بیش از 10 میلیون تن محصول تولید می‌کند که به تنهایی یک‌هفتم محصولات پتروشیمی کشور را تولید کرده است. گزارش‌های سالانه پتروشیمی خلیج فارس نشان می‌دهد که این شرکت در سال ۲۰۲۲ میلادی بیش از شش میلیون تن محصولات پتروشیمی را به کشورهای مختلف صادر کرده و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان متانول و پلی‌اتیلن در جهان شناخته می‌شود. پتروشیمی مارون نیز به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان پلی‌پروپیلن و آمونیاک در کشور شناخته می‌شود.

بندر امام نیز به عنوان دومین بندر بزرگ ایران، عمده فعالیت‌های خود را به واردات کالاهای اساسی و مواد غذایی و صادرات محصولات پتروشیمی اختصاص داده است. اما بمباران ماهشهر نه تنها قلب پتروشیمی ایران را هدف قرار داده، بلکه با حملات از پیش برنامه‌ریزی‌شده به شرکت فجر انرژی، زیرساخت‌های حیاتی شرکت‌های پتروشیمی در این منطقه را از کار انداخته است؛ زیرساخت‌هایی مانند برق، آب و بخار که برای فعالیت واحدهای پتروشیمی بسیار ضروری هستند. حمله به پتروشیمی ایران در شرایطی رخ می‌دهد که ماهشهر منطقه‌ای محروم است و جنگ نه تنها می‌تواند بیکاری را در این منطقه گسترش دهد، بلکه بسیاری از زیرساخت‌های حیاتی را نیز تهدید می‌کند؛ از جمله دسترسی به برق و آب بهداشتی که از سوی شرکت‌های پتروشیمی منطقه و در قالب مسئولیت اجتماعی در اختیار بومی‌ها قرار داده شده بود.

احمد مهدوی‌ابهری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی پتروشیمی، به روزنامه شرق گفت که برآوردها از میزان خسارت به پتروشیمی‌های ماهشهر چندان روشن نیست، اما بخش زیادی از این پتروشیمی‌ها تولیدکننده کود اوره برای کشاورزی و مواد اولیه تجهیزات پزشکی بوده‌اند که با بمباران این منطقه و از کار افتادن خط تولید، بخش قابل توجهی از زندگی مردم عادی تحت تأثیر قرار می‌گیرد.